Giọt mủ trắng, tầm nhìn xanh

Ứng dụng khoa học công nghệ giúp công nhân cao su giảm vất vả, nâng cao hiệu quả sản xuất, hướng đến phát triển xanh, bền vững.

Trồng xanh, chế biến sạch

3 giờ sáng, khi nhiều người vẫn còn say giấc, những con đường nhỏ dẫn vào Nông trường Bình Lộc thuộc Tổng Công ty Cao su Đồng Nai đã lác đác ánh đèn pin. Trong màn sương sớm, từng bóng người thoăn thoắt bước vào lô cao su. Tiếng dao cạo khẽ lướt trên thân cây, từng giọt mủ trắng đục chậm rãi rơi xuống chén. Công việc quen thuộc ấy đã theo chị Lê Thị Bích Phượng suốt 21 năm qua, kể từ ngày chị chính thức khoác lên mình chiếc áo công nhân cao su.

Suốt 21 năm gắn bó với nghề, chị Lê Thị Bích Phượng, công nhân Nông trường Bình Lộc vẫn đều đặn thức dậy từ 3 giờ sáng, cần mẫn bên những hàng cây cao su. Ảnh: Trần Phi.

“Công việc bắt đầu từ 3h30, cạo mủ đến 6h30 rồi lại bốc mủ tạp đến 8h30 mới kết thúc. Ngày nào cũng vậy”, chị Phượng kể, giọng vừa mệt vừa đầy tự hào. Nhờ sự gắn bó ấy, chị không chỉ nuôi lớn các con mà còn góp phần vào những thay đổi đang diễn ra từng ngày trong ngành cao su, nơi khoa học công nghệ đang dần len vào từng gốc cây, từng nhà máy.

Anh Thổ Dũng, một công nhân khác của Nông trường Bình Lộc cũng có chung cảm nhận. Trước đây, anh từng làm nghề khai thác gỗ cao su, công việc nặng nhọc và bấp bênh. “Về làm công nhân cao su, cuộc sống gia đình tôi đã ổn định hơn nhiều. Hai vợ chồng cùng đi cạo mủ, có nhà cửa, xe cộ và nuôi con ăn học đầy đủ”, anh chia sẻ. Với anh, nghề cạo mủ tuy vất vả nhưng đổi lại là sự yên tâm lâu dài, điều mà trước kia anh chưa bao giờ có được.

Ông Nguyễn Minh Phương, Đội phó sản xuất Đội Bình Lộc (Nông trường Bình Lộc) cho biết, đơn vị quản lý hơn 2.584 ha cao su với gần 190 công nhân. Để đạt chứng nhận quản lý rừng bền vững BFC PEFC-FM, Đội tuân thủ nghiêm ngặt quy trình trồng, chăm sóc và khai thác. Lực lượng lao động chủ yếu là người địa phương, nhiều gia đình gắn bó qua nhiều thế hệ, tạo nên sự ổn định và bền vững trong sản xuất.

Cùng với sự cần mẫn của công nhân, yếu tố khoa học công nghệ đang tạo nên những bước chuyển lớn trong ngành cao su Đồng Nai. Nếu trước đây công việc bón phân, phun thuốc, tủ gốc đều làm thủ công, tốn nhiều công sức thì nay cơ giới hóa đã giúp giảm đáng kể gánh nặng cho người lao động. Các loại máy chuyên dụng thay thế dần sức người, tiết kiệm thời gian, đồng thời bảo đảm tính chính xác trong chăm sóc vườn cây.

Cùng với sự cần mẫn của công nhân, yếu tố khoa học công nghệ đang tạo nên những bước chuyển lớn trong ngành cao su Đồng Nai. Ảnh: Trần Phi.

Ông Nguyễn Minh Phương cho biết, ngoài cơ giới hóa, đơn vị còn chú trọng áp dụng phân bón và hóa chất có nguồn gốc hữu cơ, nhiều loại do chính đội ngũ kỹ thuật của Tổng Công ty nghiên cứu sản xuất và đưa vào ứng dụng nội bộ. Điều này không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng nguyên liệu mà còn bảo đảm thân thiện với môi trường - yếu tố ngày càng được các thị trường nhập khẩu khắt khe trên thế giới đặt lên hàng đầu.

Ông Chu Đăng Khoa, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cao su Đồng Nai cho biết: “Trong 5 -10 năm tới, định hướng của chúng tôi vẫn là phát triển gắn với 3 trụ cột kinh tế, xã hội, môi trường. Khoa học và công nghệ sẽ là chìa khóa để giảm phát thải, nâng cao giá trị sản phẩm và tiến tới tín chỉ carbon”.

Theo ông Khoa, Tổng Công ty cũng từng bước xây dựng các hệ thống tái sử dụng nguồn nước thải tại các nhà máy chế biến nhằm ngày càng nâng cao công tác bảo vệ tài nguyên, môi trường. Dự kiến năm 2026, toàn bộ hệ thống nhà máy sẽ áp dụng công nghệ tuần hoàn khép kín, nước thải sau khi được xử lý (đạt chuẩn cột A theo Quy chuẩn Quốc gia QCVN 40:2011/BTNMT) sẽ được tái sử dụng hoàn toàn thay vì xả ra môi trường. Đồng thời, Tổng Công ty đang làm việc với các tổ chức quốc tế để hướng tới chứng nhận tín chỉ carbon, tạo thêm giá trị cho sản phẩm.

Song song đó, Tổng Công ty Cao su Đồng Nai tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý sản xuất, phát triển phần mềm nội bộ nhằm quản lý vườn cây và sản phẩm hiệu quả hơn. Tổng Công ty cũng định hướng tập trung vào chế biến sâu, sản xuất sản phẩm đầu cuối thay vì xuất khẩu thô nhằm nâng cao giá trị gia tăng và đáp ứng thị trường khó tính.

Công nhân Nông trường Bình Lộc miệt mài với những giọt mủ đầu ngày, góp phần cùng Tổng Công ty Cao su Đồng Nai xây dựng ngành cao su xanh, sạch, bền vững. Ảnh: Trần Phi.

“Công nhân sẽ là người được hưởng lợi đầu tiên”, ông Khoa nhấn mạnh. Nhờ áp dụng công nghệ, lao động bớt nhọc nhằn, hiệu quả sản xuất cao hơn, thu nhập cao và ổn định hơn. Quan trọng hơn, họ có thể tự hào khi sản phẩm mình làm ra không chỉ phục vụ thị trường trong nước mà còn vươn ra thế giới, mang theo dấu ấn của sự phát triển xanh và bền vững.

Ở Nông trường Bình Lộc, khi những giọt mủ trắng vẫn rơi đều trong bình minh, chị Phượng hay anh Dũng có lẽ chưa nghĩ nhiều đến khái niệm tín chỉ carbon hay EUDR. Nhưng nhờ những nỗ lực ứng dụng khoa học công nghệ từ Tổng Công ty, công việc của họ đã nhẹ nhàng hơn, thu nhập ổn định hơn, và quan trọng nhất, những giọt mủ ấy đang góp phần xây dựng tương lai xanh, sạch, bền vững cho ngành cao su Việt Nam.

Trần Phi

https://nongnghiepmoitruong.vn/giot-mu-trang-tam-nhin-xanh-d776502.html